Psychologische veiligheid op de werkvloer: durven we elkaar nog aan te spreken?
17 februari 2025
door

Edmondson beschrijft vier situaties of 'zones' die ontstaan uit een combinatie van psychologische veiligheid en de mate van uitdaging.
🔹 Apathiezone: mensen voelen zich onverschillig en zijn niet gemotiveerd. Er is weinig veiligheid en uitdaging.
🔹 Angstzone: er is veel uitdaging, maar weinig veiligheid. Medewerkers ervaren stress, wantrouwen en zijn bang om fouten te maken.
🔹 Comfortzone: medewerkers voelen zich veilig, maar er is weinig uitdaging. Medewerkers blijven in hun routine. Er is weinig spanning maar ook weinig groei.
🔹 Leerzone: de ideale situatie waarin er zowel veiligheid als uitdaging is. Medewerkers voelen zich veilig om risico’s te nemen, wat leidt tot groei en innovatie.
Psychologische veiligheid helpt teams in de leerzone te blijven maar staat ook onder druk.
🚨 Veranderingen op de werkvloer – Onzekerheid, reorganisaties, werkdruk, verloop en ziekteverzuim maken de werkomgeving minder voorspelbaar.
🚨 De impact van hashtag#MeToo – Deze beweging heeft terecht bewustwording gebracht over grensoverschrijdend gedrag. Tegelijkertijd kan het ervoor zorgen dat mensen terughoudender worden in het aanspreken van elkaar, uit angst iets verkeerd te formuleren of verkeerd begrepen te worden.
🚨 Social media – De mogelijkheid om alles breed te delen vergroot de angst voor kritiek, klachten of reputatieschade.
De angst om als ‘onveilig’ te worden bestempeld, kan leiden tot vermijding waardoor onveiligheid juist groeit.
Hoe dan wél?
Veiligheid begint met goed aanspreken-open, respectvol en met duidelijke feedbackregels: ✅ Benoem gedrag. ‘Ik merk dat je vaak onderbreekt in meetings,’ werkt beter dan: ‘Je luistert nooit.’ ✅ Houd het bij feiten en effecten. ‘Anderen komen minder aan het woord.’ ✅ Geef ruimte te reageren. ‘Hoe zie jij dat?’ ✅ Begrijp de invloed van angst dat woorden verkeerd worden opgevat of tot klachten leiden.
Psychologische veiligheid vraagt om duidelijke kaders: wat is (on)gewenst gedrag? Hoe geven we op een respectvolle manier feedback? Hoe zorgen we dat aanspreken leidt tot groei?
💬 Hoe ervaar jij veiligheid op de werkvloer? Ik hoor graag je reactie!
🔹 Apathiezone: mensen voelen zich onverschillig en zijn niet gemotiveerd. Er is weinig veiligheid en uitdaging.
🔹 Angstzone: er is veel uitdaging, maar weinig veiligheid. Medewerkers ervaren stress, wantrouwen en zijn bang om fouten te maken.
🔹 Comfortzone: medewerkers voelen zich veilig, maar er is weinig uitdaging. Medewerkers blijven in hun routine. Er is weinig spanning maar ook weinig groei.
🔹 Leerzone: de ideale situatie waarin er zowel veiligheid als uitdaging is. Medewerkers voelen zich veilig om risico’s te nemen, wat leidt tot groei en innovatie.
Psychologische veiligheid helpt teams in de leerzone te blijven maar staat ook onder druk.
🚨 Veranderingen op de werkvloer – Onzekerheid, reorganisaties, werkdruk, verloop en ziekteverzuim maken de werkomgeving minder voorspelbaar.
🚨 De impact van hashtag#MeToo – Deze beweging heeft terecht bewustwording gebracht over grensoverschrijdend gedrag. Tegelijkertijd kan het ervoor zorgen dat mensen terughoudender worden in het aanspreken van elkaar, uit angst iets verkeerd te formuleren of verkeerd begrepen te worden.
🚨 Social media – De mogelijkheid om alles breed te delen vergroot de angst voor kritiek, klachten of reputatieschade.
De angst om als ‘onveilig’ te worden bestempeld, kan leiden tot vermijding waardoor onveiligheid juist groeit.
Hoe dan wél?
Veiligheid begint met goed aanspreken-open, respectvol en met duidelijke feedbackregels: ✅ Benoem gedrag. ‘Ik merk dat je vaak onderbreekt in meetings,’ werkt beter dan: ‘Je luistert nooit.’ ✅ Houd het bij feiten en effecten. ‘Anderen komen minder aan het woord.’ ✅ Geef ruimte te reageren. ‘Hoe zie jij dat?’ ✅ Begrijp de invloed van angst dat woorden verkeerd worden opgevat of tot klachten leiden.
Psychologische veiligheid vraagt om duidelijke kaders: wat is (on)gewenst gedrag? Hoe geven we op een respectvolle manier feedback? Hoe zorgen we dat aanspreken leidt tot groei?
💬 Hoe ervaar jij veiligheid op de werkvloer? Ik hoor graag je reactie!